www.avdet.org

 Dedem Qırımnıñ inqilãptan ve cenkten evel devrinde yaşayış aqqında ikãye etkende ‘çalağaç’ sözüni añğan edi. Ondan qaç sefer '‘Çalağaç pişirdik’, ‘Çalağaçnen sıyladılar’ kibi sözlerni eşittim. O vaqıtta men pek de meraqlanmay edim. Bir kün tanış qasapçınen laf etkende, o maña dedesinden etni al etmege ögrengenini ikãye etti. Er bir kesekniñ öz adı bar edi. Qaburğa ve belkemik olğan yerge çalağaç dey ekenler. Neticede bu kesek etten azırlanğan aşnı da ‘çalağaç’ dep adlandırdılar.

Keçken rahatlıq künleri Qırım öz istidatlı evlãdlarını tanıdı: ‘Tatlı ses’ belli bala konkursnıñ çoqtan beklenilgen üçünci finalı olıp keçti.

Klassik bir yemektir, tek baharatlarnı sınamaq mümkün. Er nesilge ise öz baharatı ait. Sürgünlik yılları qırımtatarlar yemeklerde ananeviy Asiya baharatlarnı qullanmağa ögrendiler. Zira, kaşniç, zarçava, cambul ve başqaları – aşçılarnıñ yardımcıları. Bir şeyni qatiyen ayta bilem: qart qartanam keçken asırda bu yemekni aynı pişire edi.
Kerek malzemeler:

Filologiya ilimleri doktorı, professor Adile Emirovanıñ öz icadında qırımtatar halqınıñ facialı taqdiri mevzusını kötergen şairlerge bağışlanğan maqalelerni neşir etmege devam etemiz. Maqaleler farqlı yılları devriy ve ilmiy neşirlerde bastırılğan ediler. Keçken yıllar devamında, “Avdet”niñ fikrine köre, bu müelliflerni ve olarnıñ eserlerini bilmege istegen qırımtatarlarnıñ yañı nesili peyda oldı.
Adile Emirova

Filologiya ilimleri doktorı, professor Adile Emirovanıñ öz icadında qırımtatar halqınıñ facialı taqdiri mevzusını kötergen şairlerge bağışlanğan maqalelerni neşir etmege devam etemiz. Maqaleler farqlı yılları devriy ve ilmiy neşirlerde bastırılğan ediler. Keçken yıllar devamında, “Avdet”niñ fikrine köre, bu müelliflerni ve olarnıñ eserlerini bilmege istegen qırımtatarlarnıñ yañı nesili peyda oldı.

Sürgünlik neticesinde bugün bizge aman -aman unutılğan ürf-adetlerimizni, medeniyetimizni ğayrıdan tiklemek ğayet zordır. Yaşlar daa çoq diger medeniyet, çeşit aqıntı ve sektalarnıñ tesirinde qalalar.
Ecdatlarımız tarafından şekillengen ve ana-babalarımıznen saqlanılğan mirasnı biz coya bilecegimizniñ sebepleri çoq. Amma olarnıñ arasında biz küreşe ve yeñe bilecekleri de bar.

 Milliy yemekler- er bir millet medeniyetiniñ esas unsurlarından biridir. Qırımtatar yemekleri em inkişaf devirni, em de 44 senesi sürgünlikni, em de SSSR vaqtındaki tüşkünlikni keçirdi. Onıñ içün onıñ tarihı qırımtatarlarınıñ ve bereketli Qırım topraqlarınıñ tarihından ayırılmaz. Qırımtatar milliy yemekleri degende ‘meksika’, ‘alman’, ya da ‘rus’ milliy yemekleri kibi qabul olunmaz. O öz mahiyetinde bütün milletlerni qaplap ala. Qırımtatarlarnıñ uzaq ecdatları Çin sıñırlarından Qara deñizge qadar keçip bu yaqlarğa yol boyu rastkelgen halqlarnıñ yemek tecribesinen zenginleşken ananeviy yemek tasavurını ketirip yetkizdiler.

Biz filologiya ilimler doktorı, professor Adile Emirovanıñ qırımtatar halqınıñ facialı taqdirini eserlerinde bahsetken şairlerge bağışlanğan maqalelerini derc etmege başlaymız. Maqaleler devriy matbuatta ve ilmiy neşirlerde çeşit yılları basılğan ediler.
Bu vaqıt içersinde yañı qırımtatar nesili şekillendi. ‘Avdet’ gazetasınıñ muarririyeti yaşlarğa mezkür muellifler aqqında bilmek ve olarnıñ icadlarınen tanışmağa meraqlı olur dep tüşüne. Bu sanımızda ise diqqatıñızğa Boris Çiçibabin aqqında maqaleni teklif etemiz.

Lvov milliy sanat galereyasında sentãbrde qırımtatar eykeltraşı, Ukraina ve Qırımda nam qazanğan ressam, Şevçenko adına Ukraina milliy mukãfatınıñ laureatı Ayder Aliyevniñ sergisi açıldı.
Sergide 48 eser taqdim etildi. Olarnıñ arasında grafika, jıvopis, eykelcilik. ‘Lvovqa meni Şevçenko adına mukãfatnıñ laureatlarından biri-bestekãr Yuriy Lanük, mimar Viktor Marçenko ve ressam E.Beznissko davet ettiler. Olar daa 2007 senesi Lvovda maña şahsiy sergini teşkil etmege teklif etken ediler. Yaqın zamanda eserlerimi Kiyevge ve soñra Aqmescitke alıp ketirmege isteyim.’-haber etti Ayder Aliyev.

Ukrainanıñ medeniy paytahtı Lvovda qırımtatarlar endi ekinci defa şeer sakinleri ve musafirlerine öz sanat, tarih, medeniyetini taqdim ettiler.
Lvovdaki qırımtatar medeniyet künleriniñ birinci künü Refat Çubarov, Ali Hamzinniñ iştiragı ile tögerek masa keçirildi. Mezkür tedbirge diplomatlar, tarihçiler, analitik, jurnalistler, yazıcılar ve digerleri davet etilgen edi. Tögerek masanıñ mevzusı er kesni meraqlandırdı: ‘Qırımtatarlarğa Ukraina nege kerek?’