www.avdet.org

Yaqında ‘Köroğlu’ türk destannıñ yañı variantı yer yüzüni kördi. Müellifi Qırım jurnalistı İlgar Kasumov olğan bu kitap ‘Qırımdevoquvpedneşir’ neşriyatında 300 tirajı ile neşir etildi.
188 saifeden ibaret olğan bu kitap qırımtatar tilinde em kiril em de latin urufatı ile basılğan.
Kiriş sözünde müellif, mezkür eposnıñ qırımtatar variantınıñ tarihını añlata. Onıñ bilgenlerine köre, ‘Köroğlu’nıñ qırımtatar variantını Mariupol rayonı, Eski Qaran köyünde yaşağan folklor toplayıcı İvan Çobanov (1873 s. oktâbrniñ 18-de doğğan) tarafından icra etilgen.
İşbu destan 1935 senesi qırımtatar yazıcısı Zeki Yaqub tarafından İvan Çobanovdan yazılıp alınğan. Bir çoq yıl devamında Zeki Yaqub tarafından azırlanğan elyazma Bakuda qala (o vaqıtta Zeki Yaqub Bakuda yaşay ve çalışa edi), amma ne Azerbaycan ne de Qırımda basılmadı. ‘Köroğlu’nıñ elyazma variantı al-azırda Bakuda, Fizuli adında elyazmalar İnstitutında saqlanıp turmaqta.
Jurnalist İlgar Kasumov belli eposnıñ bu variantı altında 2003 senesi çalışmağa başlay ve teren araştırmalar neticesinde elyazma metnini neşirge azırlay.
‘Köroğlu’nıñ yañı variantı ilk kere neşir etile. Destannıñ işbu variantı digerlerge nisbeten daa kölemlidir. Edebiyatşınas, filologiya ilimler namzeti, QMPU-niñ qırımtatar ve türk edebiyatı kafedrasınıñ üyken ocası Nariman Seityağya bu neşirniñ muarriri olıp, Kasumovnıñ işini böyle izaatlay: ‘Bu kitap ile tek ana tiliniñ inceliklerini ögrengen tilşınaslar, milliy obrazlarını qıdırğan şair ve yazıcılar, halq ağız yaratıcılığını ögrengen tetqiqatçılar degil de, bu ayatnıñ suratlı selinde öz tamırlarını araştırğan oquyıcılarğa da faydalı olur ve olar onı memnüniyet ile oqup, meraqlanğan suallerge cevap taparlar degen ümüt etemiz.’
‘Köroğlu’ destanı - türk folklornıñ parlaq bir örnegidir. Eser tek qırımtatar halq ağız yaratıcılığınıñ degil de, bütün türk dünyasınıñ zengin edebiy hazinesiniñ degerli incisi sayılır.
Kitapnı almağa istegenler aşağıdaki adreske muracaat ete bileler:
abonent@qha.com.ua
Osman Bayramaliyev
QHA