www.avdet.org

Yañı seneniñ ilk bazar künü ‘Qırım’ansabli öz mühlislerini bayram kontsertinen quvandırdı. ‘Qırım’- qırımtatar yır ve oyunlarını büyük ustalıq ile icra etken halq folklor ansablidir.  Seyırcınıñ sevgi ve hürmetini qazanmaq pek qolay degil, lãkin qırımtatarlar ğurbetlikte olğan vaqıtta insanlar, sanadan ne yañğırasa onı can-yürekten qabul ete ediler. Em de qırımtatar folklorını bilgenler sağ ediler, icracılarğa qıymet kese, ögrete, yardım ete bile ediler.

Aysa ne içün folklor ansabli özlerine tabiy yolunda inkişaf etmek ve halqımıznıñ zengin medeniyeti taqdim etmekniñ yerine öz yonelişini deñiştire? Zemaneviy bestekãrlarnıñ muzıkal eserleri episi biri birine oşap kele, meraq ve özgünliklerinden mahrumlar. Yazıq ki, şimdiki yırlarınıñ metinlerinde zemane yaşayış ifadelenmey. Aqıqıiy halq yırı ise muayen devirniñ vaqiaları, ğalebe, accıları, keyflerini aks etmeli.

Zengin medeniyetke zarar ketirmeyip zemanege uymaq mümkün. Bunıñ bir örnegi olaraq sayğılı Zarema hanımnı ketirmek mümkün. Bu yırcınıñ istidatı sayesinde yaşlar, unutıla bilinecek eski qırımtatar yırlarını eşite bile. Bu, eski nağmelerini ve zemane usullar ile süslendirilmesini birleştirgen nağmeler episi ğayet muvafaqiyetli ve meraqlılar.

Bayram kontsertinde iştirak etken halqımıznıñ tsırk artistleri kibi istidatları olğanı pek quvançlıdır, amma olarnıñ yeri başqa. Zemaneviy qırımtatar yırları içün oyun areketleri ansamblniñ oyun gruppası tatrafından endi bir qaç yıl devamında işletile ve zemane oyunnıñ mot meraqlarına uymay. Ya biz moda peşinden  yürülmesini aslı talap etmeymiz. Seyırcige, hususan yaş seyircige, ‘Qırım’ansambliniñ tarafından bütün tarihı devamında ustalıq ile icra etilgen tam qırımtatar oyunı pek yetişmey. Mottan arttqa qalmağa qorqmañız, siz folklor ansamblisiz ve siziñ eñ büyük qıymetiñiz- halq oyunını yüksek ustalıq ile icrasıdır.

Ebette, ansambl semereli çalışması içün bayağı maddiy sermiyalar kerek, amma, menimce, seyırcı öz-özüni aldatmaq degil de, kontsertte kerçek zevq almaq içün eki kere ziyade tölemege azır olur.

Qırımtatar halqı ğayet istidatlıdır. Aman- aman er bir qorantada muzıkanen oğraşqanlar bar. Lãkin aynı ‘Qırım’ansambli medeniyetimizni kütleviyleştire ve bunı  mümkün olğanı qadar yüksek seviyede yapmalı. ‘Qırım’ansambliniñ rehberi ve onıñ acayıp artistlerine  teren sayğı duyar ekenim, aynı zamanda özgünligini coymamaq, doğru yonelişler tapmaq yoluna işaret etemege ister edim.

Tegenek.