www.avdet.org

Millet – Vatan – Meclis!
Aqmescitte “Tilde, fikirde, işte – birlik!” şiarı ile Halqara İnsan aqları kününe bağışlanğan Bütünqırım mitingi keçirildi.
Belli ki, insna nasıl ülkede yaşasa, yaşasıñ, onıñ aqlarını dünya cemaatçılığı qorçalay. Bir sıra halqara vesiqalar qabul etildi, devletlerden insan aqlarınıñ qorçalanması talap etile.

Sayğılı devletler ve halqara teşkilâtlar vekilleri!

Hanım ve efendiler!

Qırımtatar halqı cinaiy sürgünlik, genodtsid ve yarım asır devamında Vatanlarından uzaq olğan soñ, öz vatanları, Qırımğa qaytmağ başladılar. Qayta yatqan qırımtatarlarnıñ aq-uquqları tiklenüvi meselesindeki vaziyeti aqqında haber bermek içün, sizni bu körüşüvge davet ettimiz. Davetimizge seslenip, bu körüşüvge kelgeniñiz içün, teşekkür bildiremiz.

Akimiyet organlarında kadrlarnıñ deñiştirüvi neticesinde qırımtatarlar da zarar kördiler. Topraq resursları boyunca komitet başınıñ muavini Enver Cemaletdinov, sağlıqqoruv naziriniñ muavini Tair Musayev işten boşatıldılar. Yaqında işten çıqarılğan QMC naqliyat ve bağlar boyunca cumhuriyet komitetiniñ baş mutehassısı Nuri Beytullayevnıñ aytqanına köre, onı milliy mensüpligi sebebinden ve cemaat işlerinen oğraşqanı içün işten boşattılar. Hatıratamız k,N.Beytullayev ‘Vatan qanatları’ cemaat teşkilãtınıñ reisidir. Nuri bey ‘Avdet’niñ suallerine cevap berip, yüz bergen vaqialarını tafsilãtlıca añlatmağa razı oldı.

Ukrainada küz siyasiy mevsiminiñ başında Qırımtatar Milliy Meclisi tışsiyasiy faaliyetinde daa da aktiv areketlerge keçti. Bunınen beraber em Milliy Meclis, em Bütündünya qırımtatar kongressi başqa ülkelernen, diaporalarnen, halqara teşkilâtlarnen bağ tutalar, halqara tecribeni ögreneler. Aynı vaqıtta Qırımnı halqara diplomatlar, başqa devletlerniñ, halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri daa da sıq ziyaret eteler. Olardan az kim Milliy Meclisni ziyaret etmedi. Bu, halqara cemaatçılıqnıñ qırımtatarlarqa diqqatını köstere. Çünki Meclis ve bazı halqara teşkilâtlar qırımtatarlarnıñ vaziyeti boyunca mahsus Halqara forum çağırmağa azırlanalar.

 Qırımtatar halqnıñ lideri Mustafa Cemilev Viktor Yanukoviçni artıq ne içün desteklemgeni ve kelecekteki saylavlarda qırımtatarlar kimge qoltutacaqları aqqında ikãye etti.
-‘Donetskliler’nen nasıl yaşanıla?
-Yaqında Vaşingtonda Zbignev Bjezinskiy maña aynı sual berdi: ‘Yanukoviçnen yaşayış nasıl?’. Men oña böyle cevap berdim: ‘ Prezidentimiz L.Kuşma olğan edi, onı çoqusı begenmey edi, soñra ‘portaqal inqilãbı’ yüz berdi ve Viktor Yuşçenkonıñ saylamasını talap etildi. Amma bir qaç aydan soñ ‘Küçmanen daa yahşı edi ğaliba ‘ dep tüşünmege başladıq.Kuçmanen iç olmağanda munasebetlerimiz qurulğan edi, o bazı meselelerimizniñ çezilmesi boyunca vazifeler bere edi. Bu avaleler amelge keçirilmese bile. Yanukoviç prezident olğan soñ, nasıl olsa da Yuşçenkonen daa qolay edi dep tüşündik. O problemlerimizni çezmese bile, halq tarafından saylanğan temsil organına ürmet köstere edi. Şimdi ise biz barem Yanukoviçni de coymayıq degen fikirdemiz. Çünki nevbetteki prezidentniñ yanında şimdikisi ideal körünir dep qorqamız.

22 sentâbr künü Meclis yolbaşçılığı Avropa Keñeşi ögünde Ukrainanıñ öz vazifelerini becergeniniñ monitoringi sualleri boyunca PASE maruzacıları Marietta de Purba-Lundin, Maylis Reps ve PASE komitetiniñ kâtibi Bas Klâyn ile körüşti.
“PASE qırımtatarlarnıñ meseleleri aqqında bilgeni bizim içün pek emiyetlidir”, - dedi Mustafa Cemilev.

Ukraina Prezidentiniñ gumanitar ve içtimaiy-siyasiy sualler boyunca Mesleatçısı Anna German “Qırım” qırımtatar gazetası ve ukrain "Кримська світлиця" gazetasınıñ meselelerini çezmege vade etti.
German bu aqqında 3 avgust künü “Naş produkt” haber agentliginde online-konferentsiya vaqtında ayttı.
“Men ister edim ki, Qırımda em ukrain tilinde, em qırımtatarlarnıñ tilinde gazeta olsun. Yazıq ki, şimdi bu meseleler çezilmediler. Men Vasiliy Cartığa em ukrain, em qırımtatar matbuatına qol tutmaq ricasınen muracaat etecem. Biz içün bu pek müimdir, daa bir kere maña onı hatırlatqanıñız içün, sağoluñız”, - dedi Anna German.

Bir taraftan gagauzlarnı ekinci yerge qoyğan moldova-romaniya “devletçileri” qoyulsa, diger tarafqa – gagauzlarnı “ekinci derece” millet sayğan ukrain “devletçileri”, ep bir “ayneci” moldova-romaniyalılar “sakin” ukrainlerge baqqanda o qadar “ayneci” degiller.

Qarasuvbazar rayonınıñ Yeñi Sala köyünde yerleşken qadimiy caminiñ qalıntılarınıñ qullanılacaq yerini taptılar. Mesele şunda ki, köy sakinleri cami divarınıñ taşlarını yañı evlerniñ qurucılığında qullanalar. Bunı o yerge barıp kördik. Böyle kibi vaziyetni vandalism olaraq qabul etmek mümkün. Eñ meraqlısı şunda ki, bu aqqında birisi iç bir kimsege haber etmege aşıqmay, amma ağımdaki seneniñ 18 mayıs künü açılğan davanı faydalı olğanı kibi qabarttılar…
Anda cami bar edimi?